superkadrowa.plZapytaj Janinę

Zmiany w prawie pracy 2026 — co już obowiązuje, a co nie weszło

Na dzień 4 sierpnia 2026 obowiązuje osiem istotnych zmian w prawie pracy wprowadzonych w latach 2025–2026. Najpoważniejsza z nich — reforma Państwowej Inspekcji Pracy — weszła w życie 8 lipca 2026 r. i pozwala inspektorowi przekształcić umowę B2B w umowę o pracę decyzją administracyjną. Dwie głośne zmiany, o których wciąż piszą serwisy, nie weszły w życie: pełne oskładkowanie zleceń oraz obowiązek raportowania luki płacowej.

Stan prawny

Zestawienie odzwierciedla stan na 4 sierpnia 2026. Każda pozycja zawiera datę wejścia w życie i podstawę prawną. Aktualizujemy je po kolejnych nowelizacjach — tym samym mechanizmem, którym Janina sprawdza, czy cytowany przepis jest w mocy.

Co już obowiązuje

  1. Reforma PIP — inspektor przekształci umowę B2B w etat

    obowiązuje

    od · Dz.U. 2026 poz. 473

    Inspektor Państwowej Inspekcji Pracy może decyzją administracyjną uznać umowę cywilnoprawną lub B2B za umowę o pracę — bez drogi sądowej. Odwołanie do sądu pracy przysługuje w terminie 30 dni i wstrzymuje wykonanie decyzji.

    Przewidziano 12-miesięczny okres przejściowy: firmy, które same dostosują umowy, unikają sankcji. Kary za zaniechanie sięgają 60–90 tys. zł.

  2. Jawność wynagrodzeń — widełki płacowe w ogłoszeniu o pracę

    obowiązuje

    od · Dz.U. 2025 poz. 807

    Pracodawca ma obowiązek podać przedział wynagrodzenia już na etapie rekrutacji — w ogłoszeniu albo przed rozmową kwalifikacyjną. Nie wolno też pytać kandydata o dotychczasowe zarobki.

    To dopiero pierwszy etap wdrożenia dyrektywy 2023/970. Obowiązek raportowania luki płacowej to osobna sprawa — patrz sekcja niżej.

  3. Staż pracy — wlicza się działalność gospodarcza i zlecenia

    obowiązuje

    od · art. 302¹ Kodeksu pracy, Dz.U. 2025 poz. 1423

    Do stażu pracy wlicza się okresy prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej oraz pracy na umowę zlecenie. Przekłada się to bezpośrednio na wymiar urlopu i na dodatki stażowe.

    W sektorze prywatnym przepis obowiązuje od 1 maja 2026; w budżetówce wszedł wcześniej, 1 stycznia 2026.

  4. Nowe zasady kontroli zwolnień lekarskich przez ZUS

    obowiązuje

    od · nowelizacja ustawy zasiłkowej

    Zmieniły się zasady kontroli wykorzystywania zwolnień. Doprecyzowano, jakie czynności incydentalne w trakcie L4 nie powodują utraty prawa do zasiłku.

  5. Elektroniczne wnioski kadrowe i nowy termin ekwiwalentu za urlop

    obowiązuje

    od · art. 171 § 4 Kodeksu pracy, Dz.U. 2026 poz. 25

    Wnioski kadrowe można składać elektronicznie. Zmienił się także termin wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop.

  6. Układy zbiorowe pracy — poza Kodeksem pracy

    obowiązuje

    od · Dz.U. 2025 poz. 1661

    Układy zbiorowe reguluje teraz odrębna ustawa. Dział XI Kodeksu pracy został uchylony.

    To pułapka przy korzystaniu ze starszych opracowań: cytowanie działu XI Kodeksu pracy jest dziś powoływaniem się na przepis, który nie obowiązuje.

  7. Płaca minimalna 2026

    obowiązuje

    od · Dz.U. 2025 poz. 1242

    Minimalne wynagrodzenie wynosi 4806 zł brutto miesięcznie, a minimalna stawka godzinowa 31,40 zł brutto.

  8. Nowe zasady zatrudniania cudzoziemców

    obowiązuje

    od · ustawa o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom

    Zmieniła się procedura legalizacji pracy cudzoziemców, w tym obieg dokumentów i obowiązki informacyjne pracodawcy.

Czego nie ma, choć internet twierdzi inaczej

To najczęstsze źródło kosztownych pomyłek. Poniższe zmiany były zapowiadane i opisywane w serwisach, ale nie weszły w życie.

  • Pełne oskładkowanie umów zleceń

    nie obowiązuje

    Projekt został porzucony uchwałą Rady Ministrów z 29 stycznia 2025 r. Umowy zlecenia nie są w pełni oskładkowane. W sieci nadal krążą artykuły zapowiadające tę zmianę jako pewną.

  • Obowiązek raportowania luki płacowej

    nie obowiązuje

    Nie obowiązuje jeszcze. Przepisy wdrażające pełną dyrektywę o jawności wynagrodzeń są w toku legislacyjnym; raportowanie ma objąć większych pracodawców dopiero w kolejnym etapie. Obowiązuje natomiast podawanie widełek w rekrutacji — to dwie różne rzeczy.

Częste pytania

Czy PIP może zmienić moją umowę B2B w umowę o pracę?

Tak. Od 8 lipca 2026 r. inspektor Państwowej Inspekcji Pracy może to zrobić decyzją administracyjną, bez kierowania sprawy do sądu (Dz.U. 2026 poz. 473). Od decyzji przysługuje odwołanie do sądu pracy w terminie 30 dni, które wstrzymuje jej wykonanie. Przewidziano 12-miesięczny okres przejściowy dla firm, które samodzielnie dostosują umowy.

Czy muszę podawać widełki wynagrodzenia w ogłoszeniu o pracę?

Tak. Obowiązek podawania przedziału wynagrodzenia na etapie rekrutacji obowiązuje od 24 grudnia 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 807). Nie wolno również pytać kandydata o wysokość dotychczasowego wynagrodzenia.

Czy trzeba już raportować lukę płacową?

Nie. To częsty błąd. Obowiązuje podawanie widełek przy rekrutacji, natomiast obowiązek raportowania luki płacowej wynikający z dyrektywy 2023/970 nie został jeszcze wdrożony do polskiego prawa i ma objąć większych pracodawców w kolejnym etapie.

Czy działalność gospodarcza wlicza się do stażu pracy?

Tak. Od 1 maja 2026 r. w sektorze prywatnym okresy prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej oraz pracy na zlecenie wliczają się do stażu pracy (art. 302¹ Kodeksu pracy, Dz.U. 2025 poz. 1423). Ma to wpływ na wymiar urlopu i dodatki stażowe.

Ile wynosi płaca minimalna w 2026 roku?

4806 zł brutto miesięcznie oraz 31,40 zł brutto za godzinę (Dz.U. 2025 poz. 1242), od 1 stycznia 2026 r.

Czy umowy zlecenia są już w pełni oskładkowane?

Nie. Projekt pełnego oskładkowania umów zleceń został porzucony uchwałą Rady Ministrów z 29 stycznia 2025 r. W internecie nadal można trafić na artykuły zapowiadające tę zmianę — nie weszła w życie.

Zestawienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Przy konkretnej sprawie skonsultuj się z radcą prawnym lub doświadczonym specjalistą kadr. Stan prawny na 4 sierpnia 2026.